Sprawa rozwodowa a opinia nieletniego dziecka – czy sąd może wysłuchać dziecko?

Zaginiony testament

Czy sąd może uwzględnić zaginiony testament?

17 września 2021
Opinia dziecka a sprawa rozwodowa

W pierwszym kwartale 2021 roku w Polsce rozwiodło się 16 tys. par, zaś kolejne 200 małżeństw zdecydowało się na separację sądową. Podczas wielu rozpraw sąd musiał zdecydować o tym, w jaki sposób wykonywana będzie władza rodzicielska nad dziećmi rozwiedzionych rodziców. Czy podczas takich spraw nieletni mogą być wysłuchiwani?

Trudne zadanie sądu

Sąd musi podczas spraw rozwodowych zdecydować, z którym z rodziców będzie na co dzień mieszkało dziecko i który będzie się nim zajmował na co dzień. Jeden z nich pozostaje więc opiekunem wiodącym i naturalnie ma największy wpływ na wychowanie. Drugi rodzic jest „dochodzącym” i w wielu przypadkach spotyka się z dzieckiem jedynie dwa weekendy w miesiącu.

Powstaje ważny dylemat, który musi rozpoznać sąd – który z rodziców lepiej sprawdzi się w roli opiekuna wiodącego i ma lepsze predyspozycje czy warunki bytowe, które uzasadniają to, że dziecko lub dzieci mają z nim pozostawać przez większy czas. Powinien też sprawdzić, jakie życzenia co do zamieszkania z jednym z rodziców ma sam nieletni. Czy jednak może powołać dziecko na świadka i je wysłuchać?

Prawo rodzinne a słuchanie i wysłuchanie dziecka przed sądem

Jak wskazuje prawo rodzinne, małoletni, którzy nie ukończyli 13. roku życia, a zstępni stron, którzy nie ukończyli 17. lat, nie mogą być przesłuchiwani na sprawie o rozwód w charakterze świadków.

Natomiast zupełnie inaczej wygląda ta kwestia przy chęci wysłuchania dziecka przez sąd w postępowaniu cywilnym. W niektórych przypadkach, a do takich zalicza się postępowanie w sprawach o rozwód wraz z ustaleniem, z kim nieletni pozostaną po rozwodzie, sąd uprawniony jest do wysłuchania dziecka, jeśli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia oraz stopień dojrzałości na to pozwalają. Wysłuchanie to powinno mieć miejsce wyłącznie w przypadku spraw związanych bezpośrednio z małoletnim. Odbywa się ono w specjalnych pomieszczeniach przesłuchań małoletnich, poza salą sądową, w komfortowych warunkach. W takim słuchaniu dziecka udział może wziąć psycholog, choć nie jest to koniecznością.

Jednak niezwykle rzadko sąd decyduje się na takie wysłuchanie dziecka. Adwokaci podchodzą do tego również z dużą ostrożnością i często zalecają nawet swoim klientom poprzestanie na opinii specjalistów. Wskazuje się przy tym na traumatyczne niekiedy dla nieletnich angażowanie się w konflikty rodziców.

Opinia zespołu specjalistów

Najczęściej wolę dziecka w kwestii pozostania przy jednym z rozwodzących się rodziców sprawdza się w inny sposób, niż podczas klasycznego przesłuchania w sądzie w charakterze świadka. Przeprowadzane jest badanie Opiniodawczego Zespołu Specjalistów Sądowych, które ma największe znaczenie dla rozstrzygnięcia tej kwestii. Zespół ten w specjalnym ośrodku realizuje badanie z udziałem rodziców i dziecka. Obejmuje ono rozmowy z nimi, które organizowane są z psychologami dziecięcymi. Polegają one również na wypełnieniu różnych testów. Wszystkie wnioski z badania służą im do sformułowania opinii, która jest brana pod uwagę przez sąd rodzinny i jest ona kluczowa dla przyszłości nieletniego po rozwodzie rodziców.

Niekiedy zasadne byłoby bezpośrednie wysłuchanie dziecka przez sąd, by stało się ono podmiotem, a nie przedmiotem postępowania. Nieletni, którego wiek i stopień rozwoju pozwalają na przeprowadzenie takiej rozmowy, powinien mieć możliwość wypowiedzenia się w kluczowej dla swojego życia kwestii. W podobnych sprawach o dobro dziecka pomaga rodzicom walczyć prawnik z Wrocławia, współpracujący z Dolnośląskim Holdingiem Prawnym.

Dodaj komentarz